جمال الدين محمد الخوانساري
321
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
8559 من اكتسب حراما احتقب أثاما . هر كه كسب كند حرامى را ذخيرة كند عقوبتي را ، وممكن است كه « اثاما » بفتح همزه خوانده نشود بلكه « آثاما » بصيغهء جمع خوانده شود وترجمه اين باشد كه : ذخيرة كند گناهانى را ، ومراد گناه كسب آن باشد وگناه نگاهداشتن آن وپس ندادن بصاحب آن كه پيوسته از براي أو باشد يا گناه بردن صاحب آن وحقّ وارث أو بعد از أو ، وهمچنين تا قيامت ، پس هر يك از ايشان را در قيامت مطالبهء حقّ خود از أو باشد چنانكه بعضي از علما گفتهاند . 8560 من اتّخذ الحقّ لجاما اتّخذه النّاس اماما . هر كه فرا گيرد حقّ را لجامى فرا گيرند مردم أو را امامي ، يعنى هر كه حق را لجام خود گرداند يعنى چنان كه لجام مانع أسب مىشود از سركشى وطغيان أو ، رعايت حقّ را مانع خود گرداند از جور وميل در حكم ، ودر هر حكمي كه كند رعايت حقّ كند وبسبب آن از راه بدر نرود مردم أطاعت أو كنند وفراگيرند أو را امام وپيشواى خود . 8561 من كثر فكره في المعاصي دعته إليها . هر كه بسيار باشد فكر أو در گناهان بخوانند گناهان أو را بسوى خود ، مراد اينست كه آدمي بايد كه پر در فكر وخيال منكرات نباشد وخود را مشغول سازد از آن كه پر در فكر وخيال آنها بودن باعث ميل ورغبت به آنها مىشود وبسيار مىشود كه بحدّى رسد كه مرتكب آنها گردد . 8562 من ترفّق في الأمور أدرك أربه منها . هر كه نرمى كند در كارها دريابد حاجت خود را از آنها ، مراد ترغيب در نرمى وهموارى است در معاملات با مردم وسخت نگرفتن در آنها ، واين كه هر كه چنين